Logo
Logo

طراحی سایت و سئو توسط سرمد



بلوک های ساختمانی

بلوک یکی از اصلی ترین اجراء ساخت و ساز می­باشد. از این رو انتخاب صحیح نوع بلوک با توجه به عملکرد مورد نیاز از اهمیت زیادی برخوردار است. از لحاظ استتحکام ساختمان و همچنین بهینه سازی مصرف انرژی، اجرای صحیح دیوارها بسیار مهم می­باشد. از این رو انتخاب درست نوع بلوک مورد استفاده در دیوارها میتواند راه گشا باشد. برای انتخاب بلوک ساختمانی به یک سری نکاتی باید توجه داشت:

  1. نوع کاربری

به هنگام خرید بلوک باید نوع عملکرد مورد نیاز را در نظر گرفت. به عنوان مثال بلوک های سفالی و بلوک های سبک را نمیتوان در دیوارهای بار بر استفاده کرد. یا برای ایجاد عیق بندی حرارتی باید به ضریب انتقال حرارت بلوک ها توجه شود و بلوک هایی که ساختار متخلخلی دارند را انتخاب کرد. در مواردی نیاز است که دیوارها در مقابل حرارت مقاوم باشند که انتخاب بلوکهای هبلکس و نسوز توصیه می­شود.

  1. حمل ونقل

موضوع حمل به هنگام خرید مصالح ساختمانی بسیار مهم است. برای خرید بلوک باید توجه داشت که به درستی وسیله انتقال بلوک از انبار شرکت ها به کارگاه ساختمانی را انتخاب کرد. به عنوان مثال داخل شهر ها امکان تردرد تریلی وجود ندارد. بنا بر این لازم است که از خاور و یا وانت برای انتقال بلوک ها استفاده کرد. بنا بر این با دانستن ابعاد بلوک ها و وزن آنها و همچنین دانستن ظرفیت حجمی و وزنی وسیله نقلیه مورد نظر می­توان تعداد بلوک هایی که در هر وسلیه نقله قرار می­گیرند را تخمین زد. 

  1. تاییدیه های شرکت های تولید کننده

به هنگام خرید بلوک باید به تاییدیه های شرکت های تولید کننده و تامین کننده بلوک مورد نظر توجه کرد. از جمله تاییدیه ها می­توان به گواهی‌نامه فنی محصول مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، نشان استاندارد ایران، استاندارد بین المللی ISO، تاییدیه صلاحیت آزمایشگاه ها اشاره کرد.

 

در ادامه به معرفی چند نوع از پرکاربردترین بلوک های ساختمانی می­پردازیم.

بلوک سفالی

بلوک سفالی همانطوری که از نامش پیداست از جنس سفال است. برای ساختن بلوک سفالی از ترکیب خاک رس و گاهی افزودنی هایی مانند آهک و آب استفاده می­شود. گل رس در قالب های مخصوص قرار میگیرد و پس از خشک شدن در دمای نزدیک 900 درجه سانتی گراد پخته می­شود. بلوک های سفالی در مقایسه با آجرهای فشاری از لحاظ سبک بودن بسیار گزینه های مناسب تری هستند. از دیگر مزایای بلوک های سفالی در دسترس بودنشان است. همچنین با توجه به داشتن فضای خالی تا حدی خاصیت عایق حرارتی نیز دارند.

بلوک های سفالی در دیوارهای داخلی و خارجی غیر باربر استفاده می­شود. همچنین در گذشته­ای نه چندان دور در سقف های تیرچه بلوک نیز استفاده از بلوک های سفالی رایج بوده است. اما اخیرا با ظهور جایگزین های دیگری مثل بلوک های سبک سیمانی و یونولیت و فوم های نسوز، تقریبا استفاده از بلوک سفالی در سقف های تیرچه بلوک منسوخ شده است. همچنین بلوک های سفالی را به دلیل تُرد و شکننده بودنشان نمی­توان در دیوارهای باربر استفاده کرد.

بلوک های سفالی در ابعاد و اندازه های گوناگونی تولید می­شوند. پرکاربرد ترین اندازه ها در دیوارچینی 10×20×20، 15×20×20 ، و 30×20×20  هستند.

نشانه های بلوک سفالی مرغوب:

  • رنگ یکنواختی داشته باشد
  • سختی آن به اندازه کافی باشد. برای تشخیص این موضوع اگر ناخن را روی بلوک بکشید نباید روی آن خط بیافتد
  • دیواره های بلوک سفالی باید توپر و بدون تخلخل باشد. برای تشخیص آن باید هنگام ضربه زدن به بلوک صدای زنگ شنیده شود
  • زوایای گوشه های بلوک باید به صورت کامل گونیا باشد. اثری از پیچیدگی نباید مشاهده شود

بلوک های سفالی معایبی نیز دارند. از جمله معایب بلوک های سفالی میتوان به شکنندگی، غیر بار بر بودن، داشتن پرت زیاد به هنگام حمل و نقل اشاره کرد. همچنین به دلیل توخالی بودن بلوک های سفالی و و نازک بودن جداره آنها امکان نصب قطعاتی مانند کابینت ها و ... با استفاده از پیچ و رول پلاک روی آنها وجود ندارد.

 

بلوک سیمانی

بلوک های سیمانی از ترکیب آب، سیمان، و ماسه ساخته می­شوند. این نوع بلوک ها به صورت توخالی و توپر باربر و غیر بار بر تولید می­شوند. بلوک سیمانی کاربردهای بسیاری در ساختمان سازی دارد. به عنوان مثال آن ها را می­توان در دیوارهای داخلی و خارجی، تیغه های جدا کننده و سقف های تیرچه بلوک به کار برد. همچنین با توجه به  ساختار و شکل هندسی بلوک های سیمانی امکان مسلح کردنشان با میلگرد وجود دارد. به همین دلیل یکی از کاربردهای مهم بلوک های سیمانی در دیوارهای باربر مسلح در ساختمان های بنایی است.

بلوک های سیمانی از لحاظ وزنی به سه دسته سبک، متوسط و سنگین تقسیم بندی می­شوند. بلوک های سیمانی با جرم مخصوص کمتر از 1680 کیلوگرم بر متر مکعب جزء دسته بلوک های سبک محسوب می­شوند. بلوک های با جرم مخصوص بیشتر از 2000 کیلوگرم بر متر مکعب نیز در دسته بلوک های سنگین قرار می­گیرند. بلوک های سیمانی متوسط نیز دارای جرم مخصوص بین 1680 و 2000 کیلوگرم بر متر مکعب می­باشند. استاندارد ملی شماره 70-1  برای بلوک های سیمانی باربر تدوین شده است. استاندارد ملی 7782 نیز در مورد بلوک های سیمانی سبک غیر باربر می­باشد.

 

طبق استاندارد ملی شماره 1-70 ضخامت دیواره عرضی بلوک های سیمانی توخالی  نباید کمتر از 20 میلیمتر باشد. همچنین حداقل ضخامت دیواره جانبی بلوک ها با توجه به عرض بلوک متفاوت می­باشد. به ترتیب برای بلوک های با عرض 100، 150، و 200 میلیمتر، حد اقل ضخامت جداره جانبی برابر است با 20، 25، و 30 میلیمتر.

هنگام دریافت محموله ها باید توجه کرد که بلوک های سیمانی سالم و بدون نقص باشند. به عبارت دیگر نباید اثری از ترک ها و عیوبی که در امر بلوک چینی ایجاد مشکل می­کنند و یا بر استحکام و دوام سازه اثر منفی می­گذارد، وجود داشته باشد. البته در روش های معمول ساخت بلوک همواره یک سری ترک های ریزی به وجود می­آیند و همچنین وجود لب پریدگی هایی بر اثر حمل و نقل های متداول اجتناب ناپذیر است. این گونه عیوب جزئی دلیل بر عدم پذیرش محسوب نمی­شوند.

 

بلوک سبک پومیس

ساختار بلوک های سبک پومیس تشکیل شده است از سیمان، آب و پوکه های معدنی پومیس. پومیس (pumice) یک نوع سبکدانه معدنی است که در نزدیکی آتشفشان­ها یافت می­شود. معادن پوکه های پومیس ایران در نزدیکی کوه های دماوند، سهند، و تفتان قرار گرفته­اند.

بلوک سبک پومیس دارای جرم مخصوص بین 350 تا 450 کیلوگرم بر متر مکعب می­باشد که تقریبا معادل یک پنجم جرم مخصوص بلوک های سیمانی سنگین است. سبک بودن این بلوک ها موجب سهولت حمل و نقل و بالا رفتن سرعت ساخت بنا می­گردد. علاوه برآن به دلیل کاهش نیروی ثقلی ساختمان و نیروی جانبی ناشی از زلزله بلوک های سبک پومیس گزینه مطلوب مهندسان سازه برای استفاده در دیوار ها و سقف های تیرچه بلوک است. البته در نقاط حساسی مثل طره ها، که نیاز ویژه­ای به کاهش بار ثقلی است، استفاده از گزینه های سبکتری مانند جدا کننده های تری دی پانل (دارای وزن 25 کیلوگرم بر متر مربع) توصیه می­شود.

بلوک سبک پومیس به دلیل ساختار متخلل سنگدانه­هایش عایق حرارتی و صوتی خوبی نیز هست. به همین دلیل استفاده از آنها در دیوارهای پیرامونی، دیوارهای دوجداره، و مکان های عایق صدا و حرارت توصیه می­شود. متخلخل بودن دانه های موجود در بلوک های سبک به استحکام مکانیکی مصالح نیز کمک می­کند. در واقع نفوذ خمیر سیمان به فضاهای خالی روی سطح پوکه ها موجب ایجاد چسبندگی قوی تری بین پوکه ها و خمیر سیمان می­شود. به همین دلیل بلوک های سبک که از پوکه های معدنی و مصنوعی ساخته شده اند نسبت به بلوک های سیمانی سنگین دارای انسجام بهتری هستند و کمتر در آنها ترک خوردگی رخ می­دهد. 

بلوک سبک لیکا

بلوک­های سبک لیکا ساختاری مشابه بلوک های پومیس دارند با این تفاوت که در آنها به جای پوکه معدنی از پوکه های مصنوعی لیکا استفاده شده است. لیکا مخفف عبارت (light expanded clay aggregate) است، به معنی دانه های رس منبسط شده سبک. شرکت لیکا، یکی از تولید کننده های داخلی این نوع بلوک سبک می­باشد که نام تجاری خود را از ماده صنعتی لیکا گرفته است. شرکت های دیگری نیز در ایران هستند که تولید کننده بلوک های سبک لیکا می­باشند. مانند گروه صنعتی خانه بلوک، بلوک آرتا، و بلوک بتنی کندو.

بلوک­ سبک لیکا تمامی محاسن بلوک پومیس را دارد به علاوه این که تنوع آن در اندازه بلوک ها بیشتر است. از طرف دیگر به دلیل آنکه پوکه های مصنوعی، بر خلاف پوکه های معدنی که به صورت آماده از معادن استخراج میشوند، نیاز به فرآوری اولیه دارند که این خود موجب می­شود قیمت تمام شده بلوک های سبک لیکا بیشتر از بلوک های پومیس باشد.

بلوک هبلکس (aac)

هبلکس یک نوع بتن متخلخل است که از ترکیب سیلیس، سیمان و آهک ساخته می­شود. این نوع بتن سبک توسط مهندسان سویسی ابداع شده است و با نام های ACC، Ytong، و Heblex شناخته می­شود. وزن مخصوص بتن هبلکس 450 تا 550 کیلوگرم بر متر مکعب می­باشد. معمولا بلوک های هبلکس دارای ابعاد بزرگی هستند که این مزیت در کنار سبک بودن آنها موجب افزایش چشم گیر سرعت ساخت می­شود. مقاومت فشاری بلوک های هبلکس در حدود 35 کیلوگرم بر سانتی متر مربع است که با توجه به نوع اختلاط آن میتواند تغییرکند. این مقدار مقاومت فشاری نسبتا بالا است اما با این حال نمی­توان از بلوک های هبلکس در دیوارهای باربر استفاده کرد. بلوک های هبلکس عایق­های خوبی برای صوت وگرما نیز هستند. از این رو استفاده از آنها در پوسته های خارجی ساختمان موجب جلوگیری از اتلاف انرژی و عایق کاری مناسب می­شود.

بلوک های هبلکس ساخاری توپر دارند و از قابلیت سوراخ شدن و بریده شدن نیز برخوردارند. حتی میتوان آنها را با اره های چوب بری به سادگی برش زد. این قابلیت موجب می­شود که هنگام ساخت و ساز مقدار ضایعات و پرت مصالح به حداقل ممکن برسد. بلوک های هبلکس قابلیت اجرا شدن با انواع ملات ها و چسب های مخصوص را دارند. اما برای ایجاد عملکرد بهتر، افزایش سرعت کار، و همچنین جلوگیری از هدررفتگی حرارت از محل بندهای دیوار توصیه می­شود از چسب های مخصوص هبلکس استفاده شود.

به دلیل وجود سیلیس در ساختارشان، بلوک های هبلکس مقاومت بالایی در مقابل حرارت و آتش سوزی دارند. به این ترتیب هنگام رخ دادن آتش داخل یک فضایی که با بلوک های هبلکس ساخته شده است، حرارت آتش به فضا های مجاور منتقل نمی­شود. این امر موجب جلوگیری از گسترش آتش در ساختمان ها می­شود. به همین دلیل استفاده از بلوک های هبلکس برای ساخت مکان هایی مثل کتابخانه­ها و انبارها که به شدت در آتش سوزی آسیب پذیر هستند، توصیه می­شود.

درکنار محاسن زیادی که به آنها اشاره شد، بلوک هبلکس معایبی نیز دارد. از جمله معایب بلوک های هبلکس می­توان به جذب آب بالای آنها اشاره کرد. به همین دلیل برای ساخت دیوار باید بلوک ها را به خوبی خیس کرد تا آب ملات را جذب نکنند. همچنین بلوک هبلکس به نسبت بقیه بلوکها (سفالی، سیمانی سنگین و سبک) قیمت بالاتری دارد.